Polityka Spójności

Polityka Spójności na lata 2014-2020 przewiduje, że Polska otrzyma 82,5 mld euro na jej realizację. Środki te będzie można zainwestować m.in. w:

  • badania naukowe i ich komercjalizację,
  • kluczowe połączenia drogowe (autostrady, drogi ekspresowe),
  • rozwój przedsiębiorczości,
  • transport przyjazny środowisku (kolej, transport publiczny),
  • cyfryzację kraju (szerokopasmowy dostęp do Internetu, e-usługi administracji) czy włączenie społeczne i aktywizację zawodową.

W zakresie nowej perspektywy na lata 2014-2020 podjęto także inne istotne decyzje, m.in.:

  1. Podatek VAT w projektach dofinansowanych z Funduszy Europejskich będzie kosztem kwalifikowalnym, co oznacza utrzymanie możliwości jego refundacji,
  2. Poziom dofinansowania unijnego w wysokości 85 proc. (dla regionów mniej rozwiniętych) oraz 80 proc. dla Mazowsza.

Krajowe programy operacyjne

W latach 2014-2020 fundusze polityki spójności zainwestujemy poprzez 6 krajowych programów operacyjnych, w tym jeden ponadregionalny dla województw Polski Wschodniej (lubelskie, podkarpackie, podlaskie, świętokrzyskie, warmińsko-mazurskie). Umowa Partnerstwa jest dla nich punktem odniesienia. Programami krajowymi zarządzać będzie minister właściwy ds. rozwoju regionalnego. Krajowe programy operacyjne obecnie są w trakcie negocjacji z Komisją Europejską.

Podział środków unijnych na programy krajowe przedstawia poniższy wykres:

PrintŹródło: Portal Funduszy Europejskich

Regionalne programy operacyjne

Nowa Polityka Spójności przewiduje realizacje 15 regionalnych programów. Zgodnie z zapisami projektu Umowy Partnerstwa ich realizację zostanie przeznaczone ok. 60 proc. funduszy strukturalnych (Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego i Europejski Fundusz Społeczny) dla tej kategorii regionów. W zakresie realizacji regionalnych programów Polityka Spójności dla Polski przewiduje podział na 16 regionów:

  • 15 regionów słabiej rozwiniętych
  • oraz województwo mazowieckie, które w nowej perspektywie finansowej kwalifikuje się jako region lepiej rozwinięty.

Regiony słabiej rozwinięte

Przedstawione kwoty wynikają z podziału opartego na metodologii stosowanej przez Komisję Europejską. Ich składowymi są także dodatkowe fundusze pochodzące z podziału rezerwy programowej, czyli środki na Zintegrowane Inwestycje Terytorialne (ZIT) oraz inne Obszary Strategicznej Interwencji (OSI).

Podział środków unijnych na programy regionalne przedstawia poniższa tabela:

L.p. WOJEWÓDZTWO CAŁKOWITA ALOKACJA NA RPO
CENY BIEŻĄCE, EURO
1 Dolnośląskie 2 252 546 589
2 Kujawsko-Pomorskie 1 903 540 287
3 Lubelskie 2 230 958 174
4 Lubuskie 906 929 693
5 Łódzkie 2 256 049 115
6 Małopolskie 2 878 215 972
7 Opolskie 944 967 792
8 Podkarpackie 2 114 243 760
9 Podlaskie 1 213 595 877
10 Pomorskie 1 864 811 698
11 Śląskie 3 476 937 134
12 Świętokrzyskie 1 364 543 593
13 Warmińsko-Mazurskie 1 728 272 095
14 Wielkopolskie 2 450 206 417
15 Zachodniopomorskie 1 601 239 216
- Razem 15 29 187 057 412
16 Mazowieckie 2 089 840 138
- Razem 16 31 276 897 550

Źródło: Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju

Województwo mazowieckie

Fundusze na mazowiecki regionalny program operacyjny stanowią około 60 proc. alokacji dla tego regionu. Pozostałe 40 proc. środków z funduszy strukturalnych z puli dla Mazowsza, tj. 1,7 mld euro dostępne będzie dla beneficjentów z tego regionu w programach krajowych. Ponadto, będą mogli oni korzystać ze środków Funduszu Spójności dostępnego w „następcy” Programu Infrastruktura i Środowisko, którego środki nie są alokowane na poszczególne kategorie regionów, tylko na poziomie państwa członkowskiego.

Przygotowanie nowego rozdania Funduszy Europejskich 2014-2020

Podstawy prawne wdrażania Funduszy Europejskich w Polsce stanowić będą:

  • Umowa Partnerstwa, czyli rodzaj kontraktu pomiędzy Polską a Komisją Europejską, w którym nasz kraj wskazuje w jaki sposób, dzięki funduszom unijnym, chce zrealizować swoje cele rozwojowe. Założenia tego dokumentu zostały przyjęte przez Rząd 15 stycznia 2013 r. Określają one kierunek polskich przygotowań do perspektywy finansowej 2014-2020. W dokumencie wskazano m.in. rodzaje inwestycji, które będą mogły liczyć na dofinansowanie, zaproponowano układ programów operacyjnych, zarys systemu ich wdrażania oraz podział odpowiedzialności za zarządzanie Funduszami Europejskimi pomiędzy władze krajowe i regionalne.
  • Programy Operacyjne, czyli szczegółowe dokumenty pokazujące jak wdrażane będą Fundusze Europejskie w poszczególnych obszarach.
  • Kontrakt Terytorialny, czyli umowa pomiędzy rządem a samorządami poszczególnych województw, w której zawarte zostaną cele i zadania sygnatariuszy oraz określone instrumenty ich realizacji (środki unijne i krajowe). Kontrakt pozwoli na lepszą koordynację działań obu szczebli oraz dopasowanie finansowania inwestycji do specyficznych potrzeb i mocnych stron każdego regionu.